زانوی ضربدری
زانوی ضربدری چیست؟
در ادامه عوارض و علل و درمان و پیشگیری از پاهای ضربدری
زانوی ضربدری یا به اصطلاح پزشکی والگوس زانو ( Genu Valgum )ژنو والگوم یک دفورمیتی استخوانی میباشد (زانوها در حالت ایستاده با یکدیگر در تماس بوده، ولی مچ پاها از هم فاصله دارند).
پاهای کودکان در حالت ایستاده به نظر می آید که به داخل انحراف دارد، این حالت در دوران نوپایی کودکان ایجاد میشود، در واقع این وضعیت در سالهای اولیه، در هنگام راه رفتن کودک به تعادل آنها کمک می کند، البته با رشد کودک در سن 7 یا 8 سالگی، این حالت به طور خود به خود اصلاح میشود و کودک می آموزد که با قرار دادن پاها بر روی زمین می تواند تعادل خود را بهتر حفظ کند و زانوها دیگر به جهت داخل انحراف ندارند و حالت ضربدری پاها در حال ایستاده از بین می رود.
اما اگر پس از رشد کودک، والگوس زانو ادامه داشته باشد در این صورت حتما تحت معاینه و ارزیابی پزشکی باید قرار بگیرد.
عوارض زانوی ضربدری چیست؟
گاهی اوقات این تغییر شکل حفظ و وخیمتر میشود، که ممکن است عوارضی چون:
- کوفتگی و سفتی مفصل
- بد شکل شدن اندام های تحتانی
- به خطر افتادن کارکردهای عصبی-عروقی
- دردهای قدامی زانو
- بی ثباتی در مفصل کشکی- رانی
- تغییر پیدا کردن محور مکانیکی پا به خارج
- وجود فشارهای پاتولوژیکی بر قسمت خارجی ران و درشت نئی
- جابجای مکانیزم اکستنسورهای زانو( عضلات چهار سر ران) به خارج
- هدایت رشد به سمت یک دوره انحطاطی
- علاوه بر متوقف شدن رشد فیزیکی بر روی Hueter-volkman اپی فیزها اثر میگذارد
- و رشد طبیعی را متوقف می کند
- بنابراین رشد در کندیل خارجی ران کاملا متوقف و در پی آن شیار ران کم عمق شده و کشکک دچار کجی و دررفتگی خارجی میشود
- همچنین نوعی الگوی راه رفتن دورانی در این افراد افزایش می یابد و هنگام راه رفتن فرد پاها به خارج تاب میخورد
- علاوه بر فشار زیادی که در زمان راه رفتن به درشت نئی وارد میشود احتمال دارد لیگامنت های داخلی دچار آسیب شوند و در نتیجه درد کانونی و شلی مفصل افزایش می یابد
- البته در افرادی که دچار این بیماری هستند به شکل موثر توان دویدن، دوچرخه سواری و یا شرکت در فعایت های ورزشی با وجود استعدادهای بالقوه کم میشود و در اجتماع به انزوا کشیده میشوند.
تشخیص و اندازه گیری میزان شدت زانوی ضربدری یا والگوس
از طریق مشاهدات الگوی ایستادن و راه رفتن و نیز اندازه گیری فاصله بین قوزک داخلی در مچ پا زمانی که کودک دراز کشیده به طوری که زانو ها با یکدیگر تماس دارند صورت میگیرد. البته تشخیص قطعی زانوی ضربدری را میتوان با اندازه‌گیری قد، تنظیم و همترازی ساق پاها و تقارن زانو انجام داد. مطالعات تصویربرداری مثل اشعه X احتمال دارد در صورت لزوم تجویز شود.
دلایل به وجود آمدن زانوی ضربدری چیست؟
- از علل زانوی ضربدری برای این گروه سنی میتوان به خصوصیات جسمانی چون شل بودن لیگامنت ها یا رباط های نگهدارنده اشاره کرد، در واقع این وضعیت بدون درد و محدودیت عملکردی است، اما گاهی در بعضی از افراد تا سن بلوغ، تغییر شکل در استخوان ها حفظ و توسعه پیدا می کند که در این صورت برای رفع این مشکل ممکن است به عمل جراحی نیاز باشد.
- عوامل دیگر به وجود آورنده این عارضه می تواند به اختلالات ارثی یا ژنتیکی
- بیماریهای متابولیکی استخوان مانند نرمی استخوان
- کمبود ویتامینD
- اختلاف در صفحه رشد استخوان های اندام تحتانی ( افزایش رشد در قسمت داخلی صفحه رشد نسبت به قسمت خارجی صفحه رشد)
- آسیب دیدگی های منیسک
- بی قوارگی اسکلت
- کاهش زاویه بین سر و گردن استخوان ران با تنه
- عفونت (استئومیلیت)، ضربات و چاقی نیز می باشند.
علائم عارضه زانوی ضربدری کدامند؟
- چنانچه زانوها با هم تماس داشته باشند و قوزک ها از هم فاصله گرفته باشند، نشانه ی آن است که زانوی ضربدری وجود دارد.
- زمانی که کودک روی پاهای خود می ایستد حالت ضربدری پاها را میتوان به خوبی تشخیص داد.
- درد در قسمت قدامی و داخلی زانو و بیش از حد بودن زاویه زانو
- وجود نوعی الگوی راه رفتن دورانی در هنگام گام برداشتن
- مایل شدن کشکک ها به در رفتگی خارجی
درمان و اصلاح زانوی ضربدری یا والگوس:
از آنجایی که درمان هر بیماری به شدت و نوع آن بستگی دارد، زانوی ضربدری را نیز می توان با درمان علت زمینه ای آن اصلاح کرد، اختلالات تغذیه ای، عوارض مفصلی، یا سایر عوارضی که در بالا ذکر شده، نیاز به درمان زانوی ضربدری می باشند. مصرف مکمل ویتامینD، ویتامینC و سایر ویتامین ها و مواد معدنی برای درمان و پیشگیری از این عارضه باید مد نظر باشد.
زمانی که این مشکل تا بزرگسالی باقی بماند ویا یک مشکل پزشکی زمینه وجود داشته باشد، احتمالا برای اصلاح زانوی ضربدری ممکن است عمل جراحی در نظر گرفته شود ، این عمل برای اصلاح و درمان زانوی ضربدری می باشد و شامل:
عمل جراحی اصلاح زانوی ضربدری:
عمل جراحی به منظور هدایت رشد زانو و قرار دادن یک صفحه فلزی کوچک در زانو برای اصلاح رشد زانو انجام میگیرد، این عمل برای نوجوانانی که استخوانهایشان در حال رشد می باشد انجام می گیرد، در حقیقت اصلاح فرم زانو به طور کامل حدود 12 ماه به طول می انجامد.
- روش استئوتومی: در این روش استخوانهای پا عمل شده، و برای اصلاح زاویه زانو و تحمل وزن برابر پاها مجددا استخوان شکل داده میشود. این روش به کاهش درد ناشی از آرتروز، کاهش سرعت ساییدگی و یا فرسودگی زانو کمک می کند.
اغلب جراحی اصلاحی برای زانوی ضربدری نتایج خوبی در پی دارد، اما پس از آن باید جلسات فیزیوتراپی انجام شود. لازم به ذکر است که عمل جراحی در موارد جدی تری که فاصله مچ پا بیشتر از 10 سانتی متر باشد صورت میگیرد.
پیشگیری از زانوی ضربدری:
بریس شب و یا کفش های مخصوص برای حفظ زاویه مناسب زانو و مچ پا مناسب بوده، این بریس ها به حفظ زاویه زانو کمک می کند و از ضربدری شدن زانو ها پیشگیری می کند، و درنتیجه منجر به رشد صحیح زانوها و استقرار آنها در زمان راه رفتن میشود.
زانوی ضربدری و یا والگوس زانوی خفیف را میتوان با تمرینات تقویتی اصلاح کرد. این تمرینات باعث همترازی مجدد زانوها و کمک درایجاد ثبات زانو ها میشود.
زانوی ضربدری چیست؟ علل و درمان آن کدامند؟, عوارض زانوی ضربدری چیست, زانوی ضربدری یا والگوس چیست, دلیل به وجود آمدن زانوی ضربدری چیست؟, علل پای ضربدری چیست, علائم عارضه زانوی ضربدری کدامند؟, درمان و اصلاح زانوی ضربدری یا والگوس, تشخیص و اندازه گیری میزان شدت زانوی ضربدری یا والگوس، روش استئوتومی برای اصلاح زانوی ضربدری, جراحی زانوی پرانتزی, پزشکان متخصص چراحی استخوان ارومیه, پزشک فوق تخصص جراحی زانوی پرانتزی و ضربدری,پزشک فوق تخصص بیماری های استخوانی ارومیه, پزشک متخصص اختلالات استخوانی ارومیه